Een synoniem is een ander woord van een reeds bestaand woord. Ze betekenen vaak (bijna) hetzelfde. Zo is het synoniem van ‘synoniem’ evenwoord. Zo kan je zeggen dat iets ‘mooi’ is, maar het kan ook ‘prachtig’ of ‘fraai’ zijn.
Wanneer gebruik je synoniemen?
In principe is één woord voldoende om iets aan te duiden. Twee of meerdere woorden lijkt daarmee volstrekt overbodig. Je kiest synoniemen voor een bepaalde schrijftaal of binnen een bepaalde regio of taalgebied.
In het Vlaams kan je schrijven ‘Piet kuist zijn zetel’. Als je dit in het Nederlands gebruikt, zullen veel Nederlanders je niet begrijpen. Het is passender om dan te schrijven: ‘Piet maakt zijn bank schoon’.
Als je binnen één alinea vaak hetzelfde woord gebruikt, zou je eveneens kunnen kijken of er een synoniem beschikbaar is. Dit maakt de tekst prettiger leesbaarder. Probeer de volgende blauwe woorden eens te verschuiven of er zelfs maar één te gebruiken.
VOORBEELD: Doordat het werk steeds niet afkomt, komen we voortdurend in de problemen.
Andere synoniemen zijn: doorlopend, constant of alsmaar.
Let bij het gebruik van synoniemen erop dat je niet te moeilijk of weinig voorkomende woorden gebruikt. Je krijgt je tekst wel naar een hoger niveau, maar het publiek die je tekst begrijpt wordt kleiner. Dit is zeker het geval bij mensen die de Nederlandse taal niet als moedertaal hebben.
VOORBEELD: Ondanks dat Lotte niets van schaken afwist, had ze tijdens de wedstijd goed welslagen. Door haar voorspoed heeft ze de wedstrijd toch kunnen winnen.
Meer begrijpbare synoniemen zijn: geluk, success of prestatie.
Let bij het gebruik van synoniemen erop welke synoniem je gebruikt. Door een verkeerde synoniem te gebruiken, kan het voorkomen dat de tekst een andere context krijgt. Onbedoeld kan je de lezer hiermee een verkeerde indruk geven.
Hoe ontstaan synoniemen?
Zoals we net misschien al konden opmaken, ontstaan synoniemen doordat een woord uit een andere taal wordt geleend. Zo is “stoep” Algemeen Beschaafd Nederlands (ABN). Een synoniem hierop is het Franse woord ’trottoir’.
Ook vanuit een dialect kunnen synoniemen ontstaan. In ABN zegt men: “stoffer en blik”. In Groningen (noord Nederland) zegt men: “motblik en veger”. In Hulst (zuid Nederland) zegt men: “vuilblik en veger”
Lijst met synoniemen
Voor je verder reist door de talen
Heb je vragen over woorden, uitdrukkingen of taalverschillen? Of wil je iets toevoegen aan dit onderwerp? Via het contactformulier of het reactieveld hieronder kun je altijd je gedachten delen. Samen maken we taal begrijpelijker.
Tot ergens onderweg,
Over ours Bamse
Deze taaltips zijn onderdeel van de reeks “ours Bamse”. Benieud naar de achtergond van dit project? Lees het op de pagina ours Bamse.